STOP Miopii! Nowoczesne metody kontroli postępu krótkowzroczności.

Krótkowzroczność (miopia) jeszcze kilkadziesiąt lat temu była uznawana za stosunkowo częstą, ale nie alarmującą wadę wzroku.

Dziś coraz częściej mówi się o niej w kategoriach globalnej epidemii. Zmiana stylu życia, dominacja pracy z bliska, długotrwałe korzystanie z ekranów oraz ograniczenie czasu spędzanego na świeżym powietrzu sprawiły, że liczba osób z krótkowzrocznością gwałtownie rośnie – szczególnie wśród dzieci i młodzieży.

Według danych WHO (World Health Organization), w 2020 roku na świecie żyło około 2,5 miliarda osób z krótkowzrocznością. Prognozy są niepokojące: do 2050 roku liczba ta może wzrosnąć do około 5 miliardów, co oznacza, że co druga osoba na świecie będzie krótkowzroczna. Z tego powodu powstrzymanie rozwoju krótkowzroczności powinno być traktowane jako globalny priorytet zdrowotny

Czym jest krótkowzroczność?

Krótkowzroczność jest wadą refrakcji oka (wadą wzroku). Oznacza to, że układ optyczny oka nie załamuje światła w prawidłowy sposób.

W prawidłowym oku promienie świetlne przechodzą przez rogówkę i soczewkę, a następnie ogniskują się dokładnie na siatkówce, co umożliwia ostre widzenie.

W oku krótkowzrocznym promienie świetlne również prawidłowo przechodzą przez układ optyczny, ale ogniskują się przed siatkówką, a nie na niej. Najczęściej jest to spowodowane:

  • zbyt długą gałką oczną,
  • zbyt dużą mocą układu optycznego oka.


Efektem jest dobre widzenie z bliska, ale nieostre widzenie w dal – im większa krótkowzroczność, tym większe trudności z widzeniem odległych obiektów.

Dlaczego progresja krótkowzroczności jest tak groźna?


Postępująca krótkowzroczność to nie tylko konieczność częstej zmiany okularów lub soczewek kontaktowych. Wysoka krótkowzroczność znacząco zwiększa ryzyko poważnych chorób oczu, takich jak:

  • uszkodzenie plamki związane z krótkowzrocznością
  • przedarciowe odwarstwienie siatkówki
  • jaskra
  • zaćma w młodszym wieku
  • niedowidzenie

Dlatego hamowanie progresji krótkowzroczności, szczególnie u dzieci, ma ogromne znaczenie dla zdrowia wzroku w dorosłym życiu.

Metody hamowania progresji krótkowzroczności

Współczesna okulistyka dysponuje coraz skuteczniejszymi metodami spowalniania narastania wady:

1. Soczewki okularowe typu DIMS

Są to specjalne soczewki, które oprócz korekcji wady tworzą na obwodzie siatkówki tzw. defokus miopijny, sygnał hamujący dalszy wzrost gałki ocznej.

2. Krople z niskoprocentową atropiną

Stosowanie atropiny w bardzo niskich stężeniach wykazuje udowodnioną skuteczność w hamowaniu wydłużania gałki ocznej. Leczenie jest długoterminowe, wymaga regularnych kontroli.

3. Soczewki kontaktowe twarde – ortokorekcyjne

Soczewki ortokorekcyjne noszone są w nocy. Czasowo zmieniają kształt rogówki, zapewniając dobre widzenie w ciągu dnia bez okularów, a jednocześnie spowalniają progresję krótkowzroczności.

4. Inne specjalistyczne soczewki kontaktowe


Niektóre miękkie soczewki kontaktowe o konstrukcji terapeutycznej również wykazują działanie kontrolujące progresję miopii.

Znaczenie stylu życia i codziennych nawyków

Leczenie krótkowzroczności nie ogranicza się wyłącznie do metod medycznych. Ogromną rolę odgrywają zachowania prozdrowotne, które powinny towarzyszyć każdej terapii:

  • ograniczenie długotrwałej pracy z bliska (smartfony, tablety),
  • regularne przerwy – np. zasada 20–20–20 (co 20 minut spojrzeć na 20 sekund na przedmiot oddalony o 20 stóp, czyli ok. 6 metrow),
  • codzienny kontakt ze światłem dziennym – minimum 1,5–2 godziny na zewnątrz,
  • aktywność fizyczna, szczególnie na świeżym powietrzu,
  • odpowiednie oświetlenie podczas nauki i pracy.

Badania jednoznacznie pokazują, że dzieci spędzające więcej czasu na zewnątrz rzadziej rozwijają krótkowzroczność i wolniej postępuje u nich wada.

Ciekawostka

W ramach ciekawostki przedstawiamy obrazek, na którym widać, jak widzą osoby normowzroczne oraz pacjenci z krótkowzrocznością.

A więc, krótkowzroczność nie jest już tylko „niewinną” wadą wzroku. W świetle aktualnych danych epidemiologicznych stała się globalnym wyzwaniem zdrowotnym. Wczesne rozpoznanie, odpowiednio dobrana metoda hamowania progresji oraz zmiana stylu życia mogą realnie wpłynąć na przyszłe zdrowie oczu milionów ludzi.

Powstrzymanie rozwoju krótkowzroczności musi być dziś traktowane jako priorytet – zarówno w gabinetach okulistycznych, jak i w skali całego świata.